چیدمان پوسترهای جدایی نادر از سیمین، کلوزآپ، گاو، طعم گیلاس و بچه‌های آسمان روی زمینه تیره

انتخاب تحریریه پرده

بهترین فیلم‌های ایرانی تمام دوران؛ ۵۰ شاهکار سینمای ایران

پنجاه فیلم از نسل‌های مختلف سینمای ایران، از موج نوی پیش از انقلاب تا درام‌های شلوغ دهه اخیر. این صفحه ترتیب سلیقه پرده است، نه تابلوی امتیاز و نه فهرست بسته.

An editorial guide to the Best Iranian Movies, also known as the Best Persian Movies.

سینمای ایران در چند نسل

سینمای ایران را نمی‌شود در یک ژانر یا یک دهه خلاصه کرد. در اواخر دهه چهل، فیلم‌هایی مثل گاو و قیصر زبان تازه‌ای برای روستا، خیابان و غرور مردانه پیدا کردند. بعد از انقلاب، دوربین اغلب به کوچه، جاده و خانه برگشت: کودکانی که دفتر مشق را در کوچه‌های روستا می‌گردانند، زنی که در شمال پسری غریبه را پناه می‌دهد، یا مردی که در تپه‌های اطراف شهر با غریبه‌ها حرف می‌زند.

از اواخر دهه هفتاد به این سو، بخش دیگری از این سینما به اتاق‌های آپارتمان و ادارات کوچک منتقل شد. یک مهمانی، یک جابه‌جایی، یا یک حادثه در راه‌پله کافی است تا خانواده، دوست و همسایه هر کدام روایت خود را داشته باشند. کنار این درام‌های فشرده، کمدی‌های شلوغ و فیلم‌های جنگی هم تماشاگر خود را حفظ کرده‌اند.

فهرست پیش رو برای کسی است که می‌خواهد از چند نسل فیلم ببیند، نه فقط نام‌هایی را که بیشتر تکرار شده‌اند. بعضی عنوان‌ها در پرده صفحه تماشا دارند و بعضی ندارند. نبودن لینک به معنی کم‌اهمیت بودن فیلم نیست؛ یعنی همان نسخه در فهرست فعلی پرده منتشر نشده است.

این پنجاه فیلم چطور انتخاب شدند؟

معیار، اثر فیلم بر سینمای بعد از خودش، ماندنش در حافظه تماشاگر ایرانی، و تنوع نسل و لحن بوده است. خواسته‌ایم هم فیلمی از سال ۱۳۴۸ در فهرست باشد و هم فیلمی از ۱۴۰۰، هم کمدی خانگی و هم اثری که تقریباً بی‌حادثه است. ترتیب شماره‌ها مسیر پیشنهادی تحریریه است و می‌تواند با دیدن دوباره یا اضافه شدن فیلمی دیگر عوض شود.

سال، کارگردان و ژانر هر فیلم با داده‌های ویکی‌داده مقابله شده است. شرح هر فیلم را با ویکی‌پدیای فارسی و انگلیسی خوانده‌ایم و خلاصه اجاره‌نشین‌ها را با سوره سینما مقابله کرده‌ایم. اگر تاریخ روزدار یک منبع معتبر با سالِ بدون ماه و روز فرق داشت، تاریخ روزدار را آورده‌ایم و اختلاف را در گزارش داخلی نگه داشته‌ایم، نه روی کارت فیلم. جایزه، امتیاز و ادعای در دسترس بودن نسخه را ننوشته‌ایم؛ برای دیدن فیلم باید صفحه همان عنوان در پرده را باز کنید و وضعیت پخش را همان‌جا ببینید.

سینمای کلاسیک ایران

منظور از کلاسیک در این صفحه فیلم‌های پیش از سال ۲۰۰۰ است؛ مرزی برای خواندن، نه دیواری میان دو سینما. در این بخش هم گاو و قیصر هست و هم کلوزآپ و رنگ خدا. بعضی از این فیلم‌ها هنوز با نسخه نگاتیو و بعضی با ویدیوی خانگی به نسل بعد رسیده‌اند، اما وجه مشترکشان این است که راه را برای فیلم‌ساز بعدی عوض کرده‌اند.

کلاسیک اینجا به معنی فیلم قدیمیِ فراموش‌شده نیست. هامون هنوز درباره مردی حرف می‌زند که میان کتاب و زندگی شخصی‌اش له شده، و بادکنک سفید هنوز نشان می‌دهد یک خرید ساده در شهر چقدر می‌تواند برای یک کودک بزرگ باشد.

سینمای معاصر ایران

از حدود سال ۲۰۰۰، بسیاری از فیلم‌های این انتخاب به آپارتمان، اداره و بزرگراه نزدیک‌تر می‌شوند. درباره الی یک مهمانی را از هم می‌پاشد، جدایی نادر از سیمین یک خانواده را به روایت‌های متضاد تقسیم می‌کند، و متری شیش و نیم تعقیب مواد را به پرتره شهر گره می‌زند.

معاصر بودن به معنی قطع رابطه با نسل قبل نیست. روستایی و کارت هنوز از خانواده و وفاداری حرف می‌زنند، و میرکریمی و آبیار هنوز خانه را صحنه اصلی می‌دانند. تفاوت بیشتر در شلوغی صدا و فشردگی زمان است.

فیلم‌ها به تفکیک کارگردان

اگر یک کارگردان چند فیلم در این انتخاب دارد، معرفی کوتاهش اینجاست تا فیلم‌ها را کنار هم ببینید. کارگردان‌هایی که تنها یک فیلم‌شان آمده هم با همان فیلم معرفی شده‌اند، نه با یک جمله تکراری.

اصغر فرهادی Asghar Farhadi

فرهادی موقعیت را از یک رابطه نزدیک شروع می‌کند و بعد اجازه می‌دهد یک دروغ کوچک یا یک سکوت، همه را درگیر کند. از شهر زیبا و چهارشنبه‌سوری تا درباره الی، جدایی، فروشنده و قهرمان، دوربینش بیشتر در راهرو، آشپزخانه و اداره می‌ماند تا در منظره.

عباس کیارستمی Abbas Kiarostami

کیارستمی مسیر را به اندازه مقصد جدی می‌گیرد: کوچه، جاده خاکی، یا تپه‌ای که مکالمه در آن ناتمام می‌ماند. خانه دوست، کلوزآپ، زندگی و دیگر هیچ، زیر درختان زیتون، طعم گیلاس و باد ما را خواهد برد هر کدام شکل متفاوتی از نگاه کردن را امتحان می‌کنند.

داریوش مهرجویی Dariush Mehrjui

مهرجویی از وحشت آرام گاو تا شلوغی اجاره‌نشین‌ها و بحران هامون، طبقه و روان آدم‌ها را کنار هم می‌گذارد. لیلا، درخت گلابی، مهمان مامان و سنتوری نشان می‌دهند خانه‌اش گاهی صحنه کمدی است و گاهی جایی که یک راز خانوادگی جا برای نفس کشیدن نمی‌گذارد.

مجید مجیدی Majid Majidi

مجیدی غالباً از چشم کسی نگاه می‌کند که ابزار زیادی برای دفاع از خودش ندارد: کودک، نابینا، یا کارگری که شأنش به یک شیء کوچک بسته است. بچه‌های آسمان، رنگ خدا، باران و آواز گنجشک‌ها این توجه را در چهار موقعیت متفاوت پی می‌گیرند.

مسعود کیمیایی Masoud Kimiai

کیمیایی در قیصر، داش‌آکل و گوزن‌ها مردانی را نشان می‌دهد که قاعده خیابان یا محله برایشان از قانون رسمی روشن‌تر است. خشونت در این فیلم‌ها ناگهانی نیست؛ از تحقیر و وفاداری انباشته می‌شود.

بهرام بیضایی Bahram Beyzai

بیضایی زبان، آیین و بدن غریبه را جدی می‌گیرد. باشو با لهجه و جنگ وارد شمال می‌شود، مسافران یک خبر مرگ را مثل مراسم برگزار می‌کنند، و سگ‌کشی شهر را به دامی برای زنی تنها تبدیل می‌کند.

جعفر پناهی Jafar Panahi

پناهی اغلب در فضای عمومی می‌ایستد: کوچه برای یک بادکنک، خیابان برای زنانی که حق ماندن یکسان ندارند، و ورزشگاه برای دخترانی که نباید دیده شوند. بادکنک سفید، دایره و آفساید سه مقیاس از همین توجه هستند.

ابراهیم حاتمی‌کیا Ebrahim Hatamikia

حاتمی‌کیا جنگ را بعد از آتش‌بس هم رها نمی‌کند. از کرخه تا راین زخم را به جغرافیای دیگری می‌برد و آژانس شیشه‌ای همان زخم را به یک بن‌بست شهری برمی‌گرداند.

سعید روستایی Saeed Roustayi

روستایی خانواده را در تراکم شهر و فشار پول نشان می‌دهد. ابد و یک روز، متری شیش و نیم و برادران لیلا هر سه با آدم‌هایی سروکار دارند که وقت و اتاق کافی برای تصمیم آرام ندارند.

رضا میرکریمی Reza Mirkarimi

میرکریمی به آدم‌های حاشیه‌ای بدون ترحم نمایشی نزدیک می‌شود. زیر نور ماه یک طلبه را میان کودکان خیابان می‌گذارد و یه حبه قند یک خانه اعیانی را با مراسمی که دیگر سر جایش نیست روبه‌رو می‌کند.

نرگس آبیار Narges Abyar

آبیار تاریخ را از داخل خانه روایت می‌کند. نفس کودکی بهار را در خانواده‌ای یزدی و در سایه جنگ می‌بیند و شبی که ماه کامل شد یک رابطه را تا جایی دنبال می‌کند که خانواده دیگر نمی‌تواند آن را خصوصی بداند.

تهمینه میلانی Tahmineh Milani

میلانی در آتش‌بس دعوای زناشویی را به کمدی موقعیت تبدیل می‌کند، بی‌آنکه نابرابری گفت‌وگو را پاک کند. خنده از شناخت عادت‌ها می‌آید، نه از مسخره کردن یک طرف.

علی حاتمی Ali Hatami

حاتمی در سوته‌دلان تهران قدیم را با لهجه، اشیاء و آواز به خاطر می‌آورد. نوستالژی‌اش تزئینی نیست؛ شخصیت‌ها میان خاطره‌ای که دوست دارند و شهری که عوض شده گیر کرده‌اند.

محسن مخملباف Mohsen Makhmalbaf

مخملباف در گبه قصه‌گویی عشایری را با رنگ و نقش فرش یکی می‌کند. فیلم کمتر به گره معما علاقه دارد و بیشتر به این که یک نقش چگونه خاطره یک عشق را نگه می‌دارد.

کمال تبریزی Kamal Tabrizi

تبریزی در مارمولک یک خلافکار را در لباس طلبه میان مردم می‌فرستد. کمدی از فاصله نقش و گذشته آدم می‌آید و فیلم همین فاصله را تا آخر جدی می‌گیرد.

سامان مقدم Saman Moghadam

مقدم در نهنگ عنبر عشق طولانی ارژنگ به رویا را، از سال‌های جنگ تا ازدواج‌های بعدی، با اغراق کمدی نشان می‌دهد. انرژی فیلم در همین رابطه و جمع دوروبر آن است.

مصطفی کیایی Mostafa Kiayei

کیایی در مطرب خواننده‌ای را نشان می‌دهد که بعد از انقلاب از صحنه دور مانده و برای جشنواره‌ای در ترکیه نقش خواننده محلی را بازی می‌کند. کمدی از فاصله میان نام قدیمی و نقش تازه می‌آید.

هومن سیدی Houman Seyyedi

سیدی در جنگ جهانی سوم کارگر روزمزدی را نشان می‌دهد که در یک تولید سینمایی نقش هیتلر را می‌گیرد و گذشته‌اش همان‌جا به او می‌رسد. عنوان فیلم از مقیاس درد آدم کوچک‌تر از خودش بزرگ‌تر است.

محمد کارت Mohammad Kart

کارت در شنای پروانه انتقام را از مرگ پروانه شروع می‌کند و حجت را در پی کسی می‌فرستد که فیلم او را برداشته و پخش کرده است. هیجان فیلم از عجله آدم‌هاست، نه از توضیح اضافه.

بهروز شعیبی Behrouz Shoeibi

شعیبی در بدون قرار قبلی پزشکی را نشان می‌دهد که بعد از سی سال زندگی در آلمان، با پسرش به ایران برمی‌گردد. فیلم به آهستگی این بازگشت نگاه می‌کند و عجله‌ای برای جمع کردن همه گره‌ها ندارد.

فیلم‌ها به تفکیک ژانر

ژانر را از همان برچسبی آورده‌ایم که در ویکی‌داده برای فیلم ثبت شده است. یک اثر می‌تواند هم درام باشد و هم هیجان‌انگیز. برچسب، حال‌وهوا را حدس می‌زند و جایگزین دیدن خود فیلم نیست.

درام

درام در این انتخاب معمولاً به فشاری برمی‌گردد که روی یک رابطه، یک خانواده یا یک آبروی اجتماعی می‌نشیند. تعقیب و انفجار معیار نیست؛ معیار این است که تصمیم آدم‌ها در موقعیتی تنگ، قابل فهم و در عین حال ناراحت‌کننده باشد.

همه فیلم‌های درام در پرده

کمدی

کمدی ایرانی این فهرست اغلب از ازدحام خانه، سوءتفاهم طبقاتی یا شخصیتی شروع می‌شود که نقش اجتماعی‌اش با واقعیت زندگی‌اش جور درنمی‌آید. خنده نتیجه موقعیت است، نه قول اینکه همه‌چیز سبک بماند.

همه فیلم‌های کمدی در پرده

کمدی‌درام

بعضی فیلم‌ها لحن‌شان میان طنز موقعیت و تلخی رابطه نوسان می‌کند. این برچسب را فقط جایی آورده‌ایم که منبع، خودِ فیلم را کمدی‌درام دانسته باشد.

جنایی

فیلم جنایی اینجا بیشتر با انتقام، ناموس و پیامد یک خشونت سروکار دارد تا با معمای پلیسی مرتب. خشونت، خلق‌وخو را عوض می‌کند؛ ژانر به‌تنهایی شدت صحنه‌ها را توصیف نمی‌کند.

همه فیلم‌های جنایی در پرده

هیجان‌انگیز

هیجان در این فیلم‌ها اغلب از اطلاعات ناقص می‌آید: کسی چیزی را دیر می‌گوید، یا یک حادثه خانگی به تهدیدی حقوقی و اخلاقی تبدیل می‌شود.

عاشقانه

رابطه در این فیلم‌ها معمولاً با خانواده، طبقه یا بیماری گره خورده است. عاشقانه بودن به معنی صحنه عاشقانه پیوسته نیست؛ به معنی این است که پیوند دو نفر، محور فشار داستان است.

همه فیلم‌های عاشقانه در پرده

کودک

فیلم کودک در این فهرست داستانی است که مسئولیت را از چشم یک بچه اندازه می‌گیرد، بی‌آنکه جهان بزرگ‌ترها را ساده کند.

مستند داستانی

مستند داستانی مرزی است میان آدم واقعی و نقشی که جلوی دوربین بازی می‌کند. فیلم، این مرز را پنهان نمی‌کند؛ موضوعش همان مرز است.

دادگاهی

فیلم دادگاهی این صفحه به جلسه رسمی دادگاه محدود نیست. بازجویی، اعتراف و قضاوت دیگران هم می‌تواند شکل محاکمه را بسازد.

جاده‌ای

فیلم جاده‌ای اینجا سفری است که مقصدش از خودِ مسیر کم‌حرف‌تر است. ماشین و تپه، جای دیالوگ طولانی را می‌گیرند.

اکشن

اکشن در این انتخاب به درگیری فیزیکی یا گروگان‌گیری اشاره دارد که از یک بن‌بست اجتماعی بیرون زده، نه به مجموعه‌ای از تعقیب‌های بی‌زمینه.

هر پنجاه فیلم، با شرح جدا

شرح هر فیلم مخصوص همان اثر نوشته شده است. شماره، ترتیب تحریریه است. اگر پرده صفحه همان فیلم را داشته باشد، پیوندش زیر شرح می‌آید.

پوستر فیلم جدایی نادر از سیمین ساخته اصغر فرهادی محصول ۲۰۱۱شماره انتخاب ۱

جدایی نادر از سیمین

A Separation

۲۰۱۱اصغر فرهادیدرام

نادر و سیمین بر سر رفتن یا ماندن به بن‌بست رسیده‌اند و پدر بیمار نادر میان این تصمیم گیر کرده است. استخدام پرستاری برای خانه، حادثه‌ای را پیش می‌آورد که هر دو طرف دلیل خود را کافی می‌دانند. فیلم از راهرو دادگاه و آشپزخانه، نشان می‌دهد یک خانواده چطور با کلمات معمولی به هم آسیب می‌زند.

پوستر فیلم کلوزآپ ساخته عباس کیارستمی محصول ۱۹۹۰شماره انتخاب ۲

کلوزآپ

Close-Up

۱۹۹۰عباس کیارستمیمستند داستانی، دادگاهی

حسین سبزیان خود را به‌جای فیلم‌ساز مشهوری معرفی می‌کند و به خانه خانواده‌ای راه پیدا می‌کند که شیفته سینما هستند. کیارستمی دادگاه و بازسازی ماجرا را طوری کنار هم می‌گذارد که مرز فریب، شیفتگی و بازیگری روشن نمی‌ماند. کلوزآپ کمتر درباره رسوایی است و بیشتر درباره کسی که فقط با قرض گرفتن نام دیگری دیده می‌شود.

پوستر فیلم طعم گیلاس ساخته عباس کیارستمی محصول ۱۹۹۷شماره انتخاب ۳

طعم گیلاس

Taste of Cherry

۱۹۹۷عباس کیارستمیدرام، جاده‌ای

آقای بدیعی با ماشین در جاده‌های خاکی دور شهر می‌چرخد و از غریبه‌ها درخواستی می‌کند که بیشترشان از شنیدنش طفره می‌روند. مکالمه‌ها ناتمام می‌مانند و منظره، جای توضیح روان‌شناختی را می‌گیرد. فیلم تماشاگر را با همان مرد در ماشین نگه می‌دارد، بی‌آنکه برای تصمیم او شعار بسازد.

پوستر فیلم گاو ساخته داریوش مهرجویی محصول ۱۹۶۹شماره انتخاب ۴

گاو

The Cow

۱۹۶۹داریوش مهرجوییدرام

مش‌حسن در روستایی بی‌امکانات، هویتش را به گاوی بسته که هم دارایی است و هم همدم. وقتی گاو می‌میرد، اهل روستا حقیقت را از او پنهان می‌کنند و این پنهان‌کاری اوضاع را ترسناک‌تر می‌کند. گاو با ریتمی کند نشان می‌دهد فقر فقط کمبود خوراک نیست؛ گاهی تنها رابطه یک آدم با جهان است.

پوستر فیلم بچه‌های آسمان ساخته مجید مجیدی محصول ۱۹۹۷شماره انتخاب ۵

بچه‌های آسمان

Children of Heaven

۱۹۹۷مجید مجیدیدرام، کودک

علی کفش تازه‌تعمیرشده خواهرش زهرا را گم می‌کند و هر دو تصمیم می‌گیرند موضوع را از پدر و مادر پنهان کنند. پدرشان برای کار باغبانی به خانه‌های بالاشهر می‌رود. یکی باید کفش را به مدرسه برساند تا دیگری بتواند بدود. فیلم از یک شیء کوچک، نقشه شهر و شرم کودکانه را می‌سازد، بدون اینکه فقر را به لطیفه تبدیل کند.

پوستر فیلم درباره الی ساخته اصغر فرهادی محصول ۲۰۰۹شماره انتخاب ۶

درباره الی

About Elly

۲۰۰۹اصغر فرهادیدرام

جمعی برای چند روز به ویلایی کنار دریا می‌روند و الی، معلم جوان، تقریباً برای همه غریبه است. یک حادثه کنار آب کافی است تا شوخی‌های اول سفر به بازجویی از هم تبدیل شود. هر کس بخشی از آنچه می‌داند را دیر می‌گوید و فیلم روی همین دیر گفتن می‌ماند.

پوستر فیلم خانه دوست کجاست؟ ساخته عباس کیارستمی محصول ۱۹۸۷شماره انتخاب ۷

خانه دوست کجاست؟

Where is the Friend's Home?

۱۹۸۷عباس کیارستمیکمدی‌درام

احمد دفتر هم‌کلاسی‌اش را اشتباهی به خانه می‌برد و می‌داند اگر تا فردا برنگردد، دوستش تنبیه می‌شود. بزرگ‌ترها مسیر را با خاطره‌های خودشان توضیح می‌دهند و کوچه‌ها بیشتر به هم شبیه می‌شوند. فیلم از اصرار یک کودک، جغرافیای روستا را به هزارتویی واقعی تبدیل می‌کند.

پوستر فیلم فروشنده ساخته اصغر فرهادی محصول ۲۰۱۶شماره انتخاب ۸

فروشنده

The Salesman

۲۰۱۶اصغر فرهادیدرام، هیجان‌انگیز

عماد و رعنا هم بازیگر یک نمایش‌اند و هم زوجی که مجبور شده‌اند آپارتمان عوض کنند. اتفاقی در غیاب عماد، خانه و صحنه تئاتر را هم‌زمان ناامن می‌کند. فیلم به جای توضیح کامل حادثه، روی میل به دانستن و میل به انتقام در مردی معلم مکث می‌کند.

صفحه فیلم فروشنده در پرده
پوستر فیلم هامون ساخته داریوش مهرجویی محصول ۱۹۹۰شماره انتخاب ۹

هامون

Hamoun

۱۹۹۰داریوش مهرجوییدرام

حمید هامون در آستانه جدایی از همسرش، میان یادداشت، دوست و کاری که به آن باور ندارد پرسه می‌زند. فیلم از رئالیسم روزمره به کابوس شخصی می‌لغزد، بی‌آنکه اعلام کند کدام تصویر خواب است. هامون پرتره مردی است که حرف زیاد بلد است و تصمیم کم.

پوستر فیلم باشو، غریبهٔ کوچک ساخته بهرام بیضایی محصول ۱۹۸۹شماره انتخاب ۱۰

باشو، غریبهٔ کوچک

Bashu, the Little Stranger

۱۹۸۹بهرام بیضاییجنگی

باشو از جنوب جنگ‌زده فرار می‌کند و در شالیزاری غریبه پیاده می‌شود. نایی، زن خانه، اول از رنگ پوست و زبان او می‌ترسد و بعد مجبور می‌شود میان ده و این بچه انتخاب کند. جنگ در تصویر مستقیم کم دیده می‌شود؛ اثرش در لهجه، یتیمی و بدگمانی همسایه مانده است.

پوستر فیلم قیصر ساخته مسعود کیمیایی محصول ۱۹۶۹شماره انتخاب ۱۱

قیصر

Qeysar

۱۹۶۹مسعود کیمیاییدرام، جنایی

قیصر از سفر برمی‌گردد و می‌بیند خانواده در غیابش داغدار و بی‌پناه شده است. شهر برایش قاعده‌ای دارد که دادگاه در آن جا نمی‌شود. فیلم، انتقام را به مناسک مردانه‌ای تبدیل می‌کند که هم تماشاگر را با قهرمان می‌برد و هم بن‌بست آن مردانگی را لو می‌دهد.

پوستر فیلم گوزن‌ها ساخته مسعود کیمیایی محصول ۱۹۷۴شماره انتخاب ۱۲

گوزن‌ها

The Deer

۱۹۷۴مسعود کیمیاییدرام

قدرت، زخمی و تحت تعقیب، به دوست قدیمی‌اش سید می‌رسد که در اتاقی محقر با اعتیاد زندگی می‌کند. دوستی قدیمی میان این دو، هم پناه است و هم خطر. گوزن‌ها از وفاداری حرف می‌زند در شهری که برای آدم‌های خردشده اتاق امن کمی باقی گذاشته است.

پوستر فیلم داش‌آکل ساخته مسعود کیمیایی محصول ۱۹۷۱شماره انتخاب ۱۳

داش‌آکل

Dash Akol

۱۹۷۱مسعود کیمیاییدرام، عاشقانه

داش‌آکل، لوطی شناخته‌شده شیراز، سرپرستی خانواده دوست مرده‌اش را می‌پذیرد و به دختر همان خانه دل می‌بندد. آبرو برای او مهم‌تر از اعتراف به این علاقه است. فیلم، قاعده لوطی‌گری را هم محترم می‌شمارد و هم نشان می‌دهد همین قاعده عاشق را لال می‌کند.

پوستر فیلم سوته‌دلان ساخته علی حاتمی محصول ۱۹۷۸شماره انتخاب ۱۴

سوته‌دلان

Sooteh-Delan

۱۹۷۸علی حاتمیعاشقانه، درام

چند شخصیت در تهران قدیم میان آواز، بیماری و خاطره‌ای که حاضر نیست به روز برود گیر کرده‌اند. حاتمی شهر را با اشیاء و جمله‌های آهنگین به یاد می‌آورد، نه با کارت‌پستال. سوته‌دلان بیشتر به دردی علاقه دارد که آدم‌ها بلد نیستند رک و راست بگویند.

پوستر فیلم اجاره‌نشین‌ها ساخته داریوش مهرجویی محصول ۱۹۸۷شماره انتخاب ۱۵

اجاره‌نشین‌ها

The Tenants

۱۹۸۷داریوش مهرجوییکمدی

ساکنان یک آپارتمان در تهران، بعد از مرگ مالک، با عباس‌آقا روبه‌رو می‌شوند؛ مباشری که می‌خواهد ساختمان بی‌وارث را تصاحب کند و جلوی تعمیر را می‌گیرد. مستأجرها کارگر می‌آورند و او کار را متوقف می‌کند. یک شب بارانی منبع آب پشت‌بام فرو می‌ریزد. کمدی از این است که هر کس حق را کاملاً با خودش می‌بیند.

پوستر فیلم لیلا ساخته داریوش مهرجویی محصول ۱۹۹۷شماره انتخاب ۱۶

لیلا

Leila

۱۹۹۷داریوش مهرجوییدرام، عاشقانه

لیلا و رضا یکدیگر را دوست دارند، اما خانواده رضا نازایی لیلا را به مسئله‌ای جمعی تبدیل می‌کند. فشار با تعارف و مهمانی می‌آید، نه با فریاد. فیلم نشان می‌دهد یک ازدواج چطور میان دو نفر می‌ماند و تصمیمش را دیگران می‌گیرند.

پوستر فیلم سگ‌کشی ساخته بهرام بیضایی محصول ۲۰۰۱شماره انتخاب ۱۷

سگ‌کشی

Killing Mad Dogs

۲۰۰۱بهرام بیضاییدرام، هیجان‌انگیز

گلرخ بعد از زندانی شدن همسرش با طلبکارها، سندهای جعلی و شهری روبه‌رو می‌شود که برای زن تنها قواعد دیگری دارد. هر مراجعه اداری، دام تازه‌ای است. بیضایی این تعقیب را با ریتمی تلخ پیش می‌برد تا تنهایی گلرخ فقط احساس نباشد و شکل شهر را عوض کند.

پوستر فیلم زندگی و دیگر هیچ ساخته عباس کیارستمی محصول ۱۹۹۲شماره انتخاب ۱۸

زندگی و دیگر هیچ

Life, and Nothing More...

۱۹۹۲عباس کیارستمیدرام

بعد از زلزله، فیلم‌سازی با پسرش به منطقه رودبار می‌رود تا از بازیگران خردسال فیلم قبلی‌اش خبر بگیرد. جاده مدام می‌شکند و آدم‌های محلی از عزا، عروسی و وسایل گم‌شده حرف می‌زنند. فیلم به جای تصویر فاجعه، اصرار زنده‌ها را برای ادامه یک روز معمولی نشان می‌دهد.

پوستر فیلم زیر درختان زیتون ساخته عباس کیارستمی محصول ۱۹۹۴شماره انتخاب ۱۹

زیر درختان زیتون

Through the Olive Trees

۱۹۹۴عباس کیارستمیکمدی‌درام

سر صحنه فیلم‌برداری در شمال، یک کارگر جوان عاشق بازیگر روبه‌رویش است و دختر جوابش را نمی‌دهد. برداشت‌ها تکرار می‌شوند و زندگی واقعی میان «کات»ها ادامه پیدا می‌کند. کیارستمی تفاوت طبقه را در جمله‌ای ناگفته و در مسیر پایانی فیلم جا می‌دهد.

پوستر فیلم باد ما را خواهد برد ساخته عباس کیارستمی محصول ۱۹۹۹شماره انتخاب ۲۰

باد ما را خواهد برد

The Wind Will Carry Us

۱۹۹۹عباس کیارستمیدرام

گروهی از تهران به روستایی در کردستان می‌آیند و منتظر مرگ پیرزنی می‌مانند که هنوز نمرده است. مهندس هر بار برای آنتن گرفتن باید به تپه برود و با مردمی حرف بزند که عجله او را نمی‌فهمند. فیلم، کنجکاوی شهری را کند می‌کند تا انتظار، خودش دیده شود.

پوستر فیلم بادکنک سفید ساخته جعفر پناهی محصول ۱۹۹۵شماره انتخاب ۲۱

بادکنک سفید

The White Balloon

۱۹۹۵جعفر پناهیکمدی، درام

یک دختر بچه در آستانه سال نو پول خرید ماهی قرمز را گم می‌کند و باید تا تحویل سال آن را از چاهک مغازه پس بگیرد. هر رهگذر، هم ممکن است کمک کند و هم ممکن است وقت را تلف کند. فیلم، شهر را از قد یک کودک اندازه می‌گیرد.

پوستر فیلم دایره ساخته جعفر پناهی محصول ۲۰۰۰شماره انتخاب ۲۲

دایره

The Circle

۲۰۰۰جعفر پناهیدرام

چند زن در تهران هر کدام به دیگری می‌رسند و هیچ‌کدام نمی‌توانند بی‌اجازه مرد یا سند، مدت زیادی در خیابان بمانند. فیلم از بیمارستان شروع می‌شود و دایره را با آدم‌های تازه می‌بندد. محدودیت اینجا یک قانون انتزاعی نیست؛ شکل بلیت، پیاده‌رو و درِ زندان است.

پوستر فیلم آفساید ساخته جعفر پناهی محصول ۲۰۰۶شماره انتخاب ۲۳

آفساید

Offside

۲۰۰۶جعفر پناهیدرام، کمدی

چند دختر با لباس پسرانه سعی می‌کنند به ورزشگاه راه پیدا کنند و همان اول دستگیر می‌شوند. سربازهای نگهبان هم سن خود آن‌هایند و از مسابقه‌ای که بیرون است کمتر از دخترها خبر دارند. آفساید بحث ورود زنان به ورزشگاه را به مکالمه زنده پشت فنس تبدیل می‌کند.

پوستر فیلم گبه ساخته محسن مخملباف محصول ۱۹۹۶شماره انتخاب ۲۴

گبه

Gabbeh

۱۹۹۶محسن مخملبافدرام، عاشقانه

نقش یک گبه جان می‌گیرد و زن جوانی قصه عشقی را تعریف می‌کند که قبیله با آن مخالف بوده است. رنگ زرد و آبی فقط تزئین نیست؛ حافظه همان نقشی است که بافته شده. مخملباف قصه را مثل ترانه تکرار می‌کند تا حسرت، شکل پارچه را به خود بگیرد.

پوستر فیلم مسافران ساخته بهرام بیضایی محصول ۱۹۹۲شماره انتخاب ۲۵

مسافران

Travellers

۱۹۹۲بهرام بیضاییدرام

خانواده‌ای برای عروسی راهی تهران است و از ابتدا خبر مرگ خود را طوری می‌گوید که انگار مراسم از پیش چیده شده. بازماندگان در شهر با خبری روبه‌رو می‌شوند که باور کردنش زمان می‌برد. بیضایی عزاداری و عروسی را در یک خانه می‌گذارد تا انتظار، شکل آیینی پیدا کند.

پوستر فیلم رنگ خدا ساخته مجید مجیدی محصول ۱۹۹۹شماره انتخاب ۲۶

رنگ خدا

The Color of Paradise

۱۹۹۹مجید مجیدیدرام

محمد، پسر نابینا، تابستان را باید پیش پدری بگذراند که حضور او را مانع ازدواج دوباره می‌داند. کودک جهان را با صدا و لمس می‌فهمد و پدر با شرم اجتماعی. فیلم میان منظره سرسبز شمال و بی‌مهری خانه، تنهایی محمد را بدون شعار نشان می‌دهد.

پوستر فیلم باران ساخته مجید مجیدی محصول ۲۰۰۱شماره انتخاب ۲۷

باران

Baran

۲۰۰۱مجید مجیدیدرام، عاشقانه

لطیف در کارگاه ساختمانی به کارگر تازه‌ای حسادت می‌کند و بعد درمی‌یابد آن کارگر دختری است که هویتش را پنهان کرده. علاقه او جایی برای اقرار راحت ندارد، چون هر دو در موقعیتی شکننده‌اند. باران عشق را از راه کارکردن و نگاه دزدکی تعریف می‌کند، نه از راه جمله عاشقانه.

پوستر فیلم آواز گنجشک‌ها ساخته مجید مجیدی محصول ۲۰۰۸شماره انتخاب ۲۸

آواز گنجشک‌ها

The Song of Sparrows

۲۰۰۸مجید مجیدیدرام

کریم بعد از از دست دادن شغلش در یک مزرعه شترمرغ، ناخواسته مسافرکشی در شهر را شروع می‌کند و کم‌کم به جمع کردن وسایل دورریز عادت می‌کند. روستا هنوز سر جایش است، اما حرص تازه او را عوض می‌کند. فیلم از یک اتفاق کوچک کاری، لغزش آرام یک مرد خانواده‌دار را می‌سازد.

پوستر فیلم از کرخه تا راین ساخته ابراهیم حاتمی‌کیا محصول ۱۹۹۳شماره انتخاب ۲۹

از کرخه تا راین

From Karkheh to Rhein

۱۹۹۳ابراهیم حاتمی‌کیاجنگی، درام

سعید، جانباز شیمیایی، برای درمان به آلمان می‌رود و خواهرش را بعد از سال‌ها در دنیایی دیگر پیدا می‌کند. بدن زخمی او در خیابان‌های تمیز اروپا بیشتر به چشم می‌آید. فیلم جنگ را از جبهه به اتاق بیمارستان و سوءتفاهم دو نسل از یک خانواده می‌برد.

صفحه فیلم از کرخه تا راین در پرده
پوستر فیلم آژانس شیشه‌ای ساخته ابراهیم حاتمی‌کیا محصول ۱۹۹۸شماره انتخاب ۳۰

آژانس شیشه‌ای

The Glass Agency

۱۹۹۸ابراهیم حاتمی‌کیادرام، اکشن

حاج کاظم برای درمان دوست جانبازش به پول فوری نیاز دارد و کار به گروگان‌گیری در یک آژانس مسافرتی می‌کشد. آدم‌های داخل آژانس هر کدام جنگ را جور دیگری به یاد دارند. فیلم، وفاداری رزمنده را هم قابل فهم می‌کند و هم نشان می‌دهد این وفاداری می‌تواند به بن‌بست خطرناک برسد.

صفحه فیلم آژانس شیشه‌ای در پرده
پوستر فیلم درخت گلابی ساخته داریوش مهرجویی محصول ۱۹۹۸شماره انتخاب ۳۱

درخت گلابی

The Pear Tree

۱۹۹۸داریوش مهرجوییدرام، عاشقانه

محمود، نویسنده میان‌سال، به باغ کودکی برمی‌گردد و درخت گلابی‌ای را می‌بیند که دیگر میوه نمی‌دهد. خاطره‌اش با دخترعموی چهارده‌ساله‌اش، که فیلم او را فقط «م» می‌نامد، و با ناتوانی امروزش در نوشتن قاطی می‌شود. فیلم از یک درخت خشک، فاصله میان شور جوانی و کسالت میان‌سالی را اندازه می‌گیرد.

صفحه فیلم درخت گلابی در پرده
پوستر فیلم مهمان مامان ساخته داریوش مهرجویی محصول ۲۰۰۴شماره انتخاب ۳۲

مهمان مامان

Mum's Guest

۲۰۰۴داریوش مهرجوییکمدی، درام

مادری در خانه‌ای تنگ خبر می‌دهد مهمان عزیزی در راه است و یخچال تقریباً خالی است. همسایه‌ها هر کدام چیزی قرض می‌دهند و آماده شدن سفره خودش ماجرا می‌شود. کمدی از شأن خانواده‌ای می‌آید که نمی‌خواهد فقرش سر سفره دیده شود.

پوستر فیلم سنتوری ساخته داریوش مهرجویی محصول ۲۰۰۷شماره انتخاب ۳۳

سنتوری

Santouri

۲۰۰۷داریوش مهرجوییدرام

علی سنتوری، نوازنده‌ای است که اعتیاد، ازدواج و صحنه را با هم از دست می‌دهد و بعد سعی می‌کند از پایین شهر دوباره بالا بیاید. موسیقی او هم مایه افتخار است و هم بهانه‌ای برای فروپاشی. فیلم میان اجرای زنده و اتاق مصرف، فاصله شهرت کوچک و تباهی را کوتاه نشان می‌دهد.

صفحه فیلم سنتوری در پرده
پوستر فیلم شهر زیبا ساخته اصغر فرهادی محصول ۲۰۰۴شماره انتخاب ۳۴

شهر زیبا

The Beautiful City

۲۰۰۴اصغر فرهادیدرام

اکبر هجده ساله است و در آستانه اجرای حکم، در حالی که دوستش علاء تلاش می‌کند رضایت خانواده مقتول را بگیرد. شهر برای این رضایت، پول و آبرو می‌خواهد. فرهادی پیش از آپارتمان‌های بعدی‌اش، همین‌جا نشان می‌دهد عدالت برای خانواده‌های بی‌پول شکل دیگری دارد.

صفحه فیلم شهر زیبا در پرده
پوستر فیلم چهارشنبه‌سوری ساخته اصغر فرهادی محصول ۲۰۰۶شماره انتخاب ۳۵

چهارشنبه‌سوری

The Fireworks Wednesday

۲۰۰۶اصغر فرهادیدرام، عاشقانه

روح‌انگیز، نظافتچی جوان، در آستانه ازدواج به خانه‌ای می‌رود که زن و شوهرش به هم بدگمان‌اند. چهارشنبه‌سوری بیرون خانه شلوغ است و داخل خانه هر وسیله‌ای ممکن است نشانه خیانت باشد. فیلم از چشم کسی که هنوز وارد این بازی نشده، شک زوج را تماشا می‌کند.

پوستر فیلم زیر نور ماه ساخته رضا میرکریمی محصول ۲۰۰۱شماره انتخاب ۳۶

زیر نور ماه

Under the Moonlight

۲۰۰۱رضا میرکریمیدرام

حسن، طلبه جوان، لباس روحانیت نو می‌خرد و پسری در خیابان آن را می‌دزدد. جست‌وجو او را به جمع بی‌پناهان زیر پل می‌رساند. ایمان او با قاعده مدرسه فرق دارد و با قاعده خیابان هم یکی نیست. فیلم بدون مسخره کردن هیچ‌کدام، مردد بودن او را محترم می‌شمارد.

پوستر فیلم یه حبه قند ساخته رضا میرکریمی محصول ۲۰۱۱شماره انتخاب ۳۷

یه حبه قند

A Cube of Sugar

۲۰۱۱رضا میرکریمیدرام

خانواده‌ای در خانه‌ای قدیمی برای مراسم عقد جمع شده‌اند و عروس هنوز با این ازدواج آرام نیست. آمدورفت فامیل، غذا و تعارف، تصمیم دختر را به مسئله‌ای جمعی بدل می‌کند. میرکریمی از حبه قند و چای، خانه‌ای را نشان می‌دهد که آیینش مانده و رضایتش لرزان است.

صفحه فیلم یه حبه قند در پرده
پوستر فیلم آتش‌بس ساخته تهمینه میلانی محصول ۲۰۰۶شماره انتخاب ۳۸

آتش‌بس

Cease Fire

۲۰۰۶تهمینه میلانیکمدی، عاشقانه

یک زوج بعد از سال‌ها زندگی مشترک به جلسه‌ای می‌رسند که باید یا آشتی کنند یا جدا شوند، و هر دو بلدند حرف دیگری را ناتمام بگذارند. بگومگوها آشنا و گاهی اغراق‌شده‌اند. آتش‌بس از عادت‌های زناشویی کمدی می‌سازد و هم‌زمان نشان می‌دهد این عادت‌ها بی‌ضرر نیستند.

پوستر فیلم مارمولک ساخته کمال تبریزی محصول ۲۰۰۴شماره انتخاب ۳۹

مارمولک

The Lizard

۲۰۰۴کمال تبریزیکمدی، درام

رضا مارمولک از زندان می‌گریزد و ناچار می‌شود لباس طلبه‌ای را بپوشد که مردم او را به چشم روحانی محله می‌بینند. هر چه بیشتر نقش را بازی می‌کند، فاصله‌اش با گذشته دزدی سخت‌تر می‌شود. کمدی روی همین نقش اجباری می‌ایستد و تماشاگر را میان خنده و جدی شدن رضا نگه می‌دارد.

صفحه فیلم مارمولک در پرده
پوستر فیلم ابد و یک روز ساخته سعید روستایی محصول ۲۰۱۶شماره انتخاب ۴۰

ابد و یک روز

Life and a Day

۲۰۱۶سعید روستاییدرام

خانواده‌ای پر جمعیت در خانه‌ای شلوغ باید هم مراسم خواهر را جور کند و هم با برادری که درگیر اعتیاد است کنار بیاید. صداها روی هم می‌افتند و هیچ‌کس فرصت مونولوگ ندارد. روستایی فقر را به یک مشکل تمیز تبدیل نمی‌کند؛ آن را شکل راهرو، یخچال و دعوای خواهر و برادر نشان می‌دهد.

صفحه فیلم ابد و یک روز در پرده
پوستر فیلم متری شیش و نیم ساخته سعید روستایی محصول ۲۰۱۹شماره انتخاب ۴۱

متری شیش و نیم

Just 6.5

۲۰۱۹سعید روستاییهیجان‌انگیز

صمد، پلیس مبارزه با مواد، در تهران به دنبال شبکه‌ای است که از او سریع‌تر جا عوض می‌کند. تعقیب، شهر را از پشت‌بام و آپارتمان‌های شلوغ نشان می‌دهد، نه از نقشه توریستی. فیلم هم به وسواس مأمور علاقه دارد و هم به آدم‌هایی که در انتهای زنجیره دستگیر می‌شوند.

پوستر فیلم نفس ساخته نرگس آبیار محصول ۲۰۱۶شماره انتخاب ۴۲

نفس

Breath

۲۰۱۶نرگس آبیاردرام

بهار در خانواده‌ای یزدی، کنار پدرش غفور و مادربزرگ، کودکی را در سال‌های انقلاب و جنگ می‌گذراند. خیال او با خبرهای بیرون مخلوط می‌شود و بزرگ‌ترها همیشه وقت توضیح دادن ندارند. نفس تاریخ را از قد یک بچه روایت می‌کند و بسیاری از چیزها را دیرتر از بزرگ‌ترها نشان می‌دهد.

پوستر فیلم شبی که ماه کامل شد ساخته نرگس آبیار محصول ۲۰۱۹شماره انتخاب ۴۳

شبی که ماه کامل شد

When the Moon Was Full

۲۰۱۹نرگس آبیاردرام

زن جوانی با مردی ازدواج می‌کند که خانواده‌اش در شهر دیگری قواعد خود را دارند. هر چه بیشتر به آن خانه نزدیک می‌شود، مرز میان مهمان بودن و گرفتار بودن نازک‌تر می‌شود. آبیار خشونت را از مراسم خانوادگی و سکوت شروع می‌کند، نه از اعلام ناگهانی خطر.

صفحه فیلم شبی که ماه کامل شد در پرده
پوستر فیلم نهنگ عنبر ساخته سامان مقدم محصول ۲۰۱۵شماره انتخاب ۴۴

نهنگ عنبر

Sperm Whale

۲۰۱۵سامان مقدمکمدی

ارژنگ سال‌ها عاشق رویاست. جنگ و سربازی میانشان فاصله می‌اندازد و هر کدام ازدواج دیگری را از سر می‌گذرانند، تا دوباره به هم برسند. فیلم با انرژی کمدی این دلبستگی طولانی را اغراق می‌کند. نهنگ عنبر کمتر به یک گره درام بسته است و بیشتر به این که یک نسل عشق و جنگ را چطور به یاد می‌آورد.

پوستر فیلم مطرب ساخته مصطفی کیایی محصول ۲۰۱۹شماره انتخاب ۴۵

مطرب

Motreb

۲۰۱۹مصطفی کیاییکمدی

ابراهیم پیش از انقلاب خواننده کاباره است و بعد از ۱۳۵۷ از کنسرتی که سال‌ها آرزویش بوده بازمی‌ماند. در پوشش خواننده محلی به جشنواره‌ای در ترکیه فرستاده می‌شود و مأموران او را می‌شناسند. کمدی از فاصله میان نام قدیمی و نقشی می‌آید که باید بازی کند.

پوستر فیلم شنای پروانه ساخته محمد کارت محصول ۲۰۲۰شماره انتخاب ۴۶

شنای پروانه

Drown

۲۰۲۰محمد کارتدرام، معمایی

بعد از پخش فیلمی از شنای پروانه و کشته شدنش، حجت به دنبال کسی می‌گردد که آن تصویر را برداشته و لو داده است. جست‌وجو او را میان مواد، خبرچین‌ها و آدم‌های دوروبر برادرش می‌برد. شنای پروانه انتقام را شخصی شروع می‌کند و خیلی زود نشان می‌دهد شخصی ماندنش ممکن نیست.

صفحه فیلم شنای پروانه در پرده
پوستر فیلم قهرمان ساخته اصغر فرهادی محصول ۲۰۲۱شماره انتخاب ۴۷

قهرمان

A Hero

۲۰۲۱اصغر فرهادیدرام، هیجان‌انگیز

رحیم به‌خاطر بدهی در زندان است و برای تسویه، مرخصی کوتاه گرفته. کیف گم‌شده‌ای پر از سکه به دست فرخنده، دوست‌دخترش، می‌رسد و رحیم می‌گوید خودش آن را پیدا کرده است. همین روایت او را ناخواسته به چهره عمومی تبدیل می‌کند. قهرمان نشان می‌دهد شهرت یک کار خوب چقدر سریع به بازجویی از نیت آدم بدل می‌شود.

صفحه فیلم قهرمان در پرده
پوستر فیلم برادران لیلا ساخته سعید روستایی محصول ۲۰۲۲شماره انتخاب ۴۸

برادران لیلا

Leila's Brothers

۲۰۲۲سعید روستاییدرام

لیلا می‌خواهد برادرانش را راضی کند که با هم سرمایه‌ای جمع کنند، در حالی که پدر خانواده هنوز به جایگاه طایفه‌ای قدیمی فکر می‌کند. خانه شلوغ است و هر برادر بدهی جداگانه‌ای دارد. فیلم، آرزوی یک کسب‌وکار کوچک را وسط خانواده‌ای می‌گذارد که حتی برای یک جلسه آرام جا کم دارد.

صفحه فیلم برادران لیلا در پرده
پوستر فیلم جنگ جهانی سوم ساخته هومن سیدی محصول ۲۰۲۲شماره انتخاب ۴۹

جنگ جهانی سوم

World War III

۲۰۲۲هومن سیدیدرام

شکیب، کارگر روزمزد و بی‌خانمان، سر صحنه فیلمی درباره هولوکاست نقش هیتلر را می‌گیرد. گذشته و رابطه‌اش بیرون از دکور منتظر اوست. سیدی از یک تولید پرخرج، موقعیتی می‌سازد که در آن آدم فقیر باید خودش را هم بازی کند.

صفحه فیلم جنگ جهانی سوم در پرده
پوستر فیلم بدون قرار قبلی ساخته بهروز شعیبی محصول ۲۰۲۲شماره انتخاب ۵۰

بدون قرار قبلی

No Prior Appointment

۲۰۲۲بهروز شعیبیدرام

یاسمین، پزشکی که سی سال در آلمان زندگی کرده، بعد از مرگ پدرش با پسرش که اوتیسم دارد به ایران برمی‌گردد. بازگشت برای هیچ‌کدام ساده نیست. شعیبی این دیدار را آهسته جلو می‌برد و عجله‌ای برای تبدیل کردنش به قول بزرگ ندارد.

صفحه فیلم بدون قرار قبلی در پرده

بعد از این فهرست

هیچ فهرستی جای دیدن فیلم را نمی‌گیرد. اگر یکی از این عنوان‌ها در پرده باشد، صفحه خودش داستان، بازیگران و وضعیت پخش را نشان می‌دهد. اگر نباشد، این صفحه فقط برای شناختن فیلم است و نشانی ساختگی برای تماشا نمی‌سازد.

انتخاب را می‌شود بعداً جابه‌جا کرد: فیلمی اضافه شود، ترتیب عوض شود، یا پوستر به نسخه بهتر برسد. آن‌چه نباید عوض شود این است که هر فیلم شرح، سال و کارگردان قابل بررسی داشته باشد و صفحه ادعا نکند این تنها ترتیب ممکن است.

پرسش‌های رایج

آیا این فهرست، رتبه‌بندی رسمی بهترین فیلم‌های ایرانی است؟

نه. این انتخاب تحریریه پرده است و شماره‌ها مسیر پیشنهادی همان انتخاب‌اند. فیلم مهمی می‌تواند بیرون فهرست بماند و ترتیب هم می‌تواند با بازبینی عوض شود.

چرا بعضی فیلم‌ها لینک تماشا ندارند؟

لینک فقط وقتی ساخته می‌شود که همان فیلم در فهرست منتشرشده پرده صفحه عنوان داشته باشد. اگر نداشته باشد، کارت فیلم را معرفی می‌کند و نشانی تازه اختراع نمی‌کند.

سال و کارگردان فیلم‌ها از کجا آمده است؟

از پرونده ویکی‌داده هر فیلم. جایی که ویکی‌داده فقط یک سال بدون ماه داشت و یک دانشنامه تاریخ روزدار دیگری داده بود، تاریخ روزدار را آورده‌ایم. ژانر هم همان برچسب ثبت‌شده است، نه حدس تحریریه.

آیا سریال هم در این صفحه هست؟

نه. این صفحه فقط فیلم سینمایی است. برای فصل و قسمت باید به بخش سریال‌های پرده بروید. راهنمای تماشا هم راه دیگری برای انتخاب بر اساس حال‌وهواست.

چطور فیلم را در پرده پیدا کنم؟

اگر زیر شرح فیلم پیوندی دیدید که نام همان فیلم را دارد و به صفحه آن در پرده می‌رود، همان را باز کنید. در غیر این صورت از فهرست فیلم‌ها جست‌وجو کنید. نبودن پیوند یعنی آن عنوان الان صفحه منتشرشده ندارد.

آیا می‌شود بر اساس این صفحه جایزه یا امتیاز فیلم را فهمید؟

نه. عمداً امتیاز، جایزه و ادعای در دسترس بودن نسخه را ننوشته‌ایم. برای وضعیت پخش، فقط صفحه خود فیلم در پرده معتبر است.